رحیم بورس

صورت سود و زیان مقایسه ای:

سود هر سهم شرکت پتروشیمی جم برای سال 94 با سرمایه 9.600.000 میلیون ریال 1.538 ریال برآورد گردیده است. ریز محاسبات در جداول زیر آمده است:

شرکت در یک نگاه:

تاریخچه:

طرح الفین دهم (پتروشیمی جم) یکی از طرح های برنامه استراتژیک توسعه صنایع پتروشیمی کشور می باشد که مراحل مقدماتی و توجیهات فنی و اقتصادی آن در سال 1378 در مدیریت برنامه ریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی انجام گرفته و شروع مراحل اجرایی آن در سال 1379 به شرکت پتروشیمی جم واگذار گردیده است.

سرمایه:

سرمایه شرکت در بدو تاسیس مبلغ 120 میلیون ریال بوده که طی چند مرحله به مبلغ 9.600 میلیارد ریال فزونی یافته است.

ترکیب سهامداران:

ترکیب سهامداران شرکت در تاریخ 27/05/1394 به ترتیب جدول زیر بوده است:

بررسی وضعیت تولید:

واحد الفین مجتمع پتروشیمی جم با ظرفیت 1.320.000 تن اتیلن و 305.000 تن پروپیلن در سال بزرگترین واحد الفین کشور و جهان می‌باشد. پتروشیمی جم دارای 4 واحد تولیدی اصلی الفین، پلی اتیلن سنگین، پلی اتیلن سبک خطی و بوتادین در فاز 1 و پروژه های آلفا الفین، ABS، SBS در فاز 2 می باشد. فاز اول مجتمع در سال 1386 به بهره برداری رسیده است و فاز دوم نیز در زمینی به مساحت 22 هکتار در عسلویه در حال احداث می باشد. محصول اصلی شرکت اتیلن است که هم به عنوان خوراک واحدهای پایین دستی مصرف شده و هم مستقیماً به فروش می‌رسد. شکل زیر نمودار تولید محصولات را نشان می دهد.

اتیلن و پروپیلن از جمله محصولات پایه‌ای هستند که در صنعت پتروشیمی از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند که حاصل فرایند کراکینگ حرارتی بر روی نفتا (محصول پالایش نفت) و اتان (محصول پالایش گاز طبیعی) می‌باشد که در تولید انواع محصولات پلیمری مورد استفاده قرار می گیرند.

از جمله کاربردهای محصولات پلیمری نیز می توان به موارد زیر اشاره کرد:

استفاده در عايق‌هاي الکتريکي کابل‌ها وسيم‌ها، ظروف خانگي، قطعات مختلف مصرفي در صنايع خودروسازي، قطعات تزريقي، انواع لوله‌ها، مخزن‌هاي نگهداري مواد شيميايي و تجهيزات آزمايشگاهي، اسباب بازي، لوازم ورزشي و غیره.

واحد الفین:

واحد الفین شرکت شامل سه کوره گازی، سه کوره با خوراک مایع و سه کوره دوگانه می باشد. خوراک مایع اکثراً از شرکت پتروشیمی برزویه تامین می گردد. بخشی ازخوراک گازی از فازهای 4، 5، 9، 10 پارس جنوبی و بخشی از آن از پتروشیمی پارس تامین می گردد. در جداول زیر محصولات تولیدی و خوراک مصرفی واحد الفین شرکت پتروشیمی جم نشان داده شده است:

شرکت درسال 1392 با ظرفیت اسمی 65% به تولید اتیلن پرداخته است. در سال 93 نیز این نسبت 69% ظرفیت اسمی بوده است. مشکلات موجود در تامین خوراک از پارس جنوبی به دلیل به بهره برداری نرسیدن فازهای مربوطه عمده دلیل به ظرفیت نرسیدن شرکت در سال های اخیر بوده است.

فروش:

مبلغ فروش شرکت در سال گذشته 46.566 میلیارد ریال بوده است که نسبت به سال 92 کاهشی 9 درصدی داشته است. پلی اتیلن سنگین، اتیلن و پروپیلن مهمترین محصولات شرکت از حیث مبلغ فروش در سال گذشته بوده است. پلی اتیلن شرکت هم بصورت داخلی و از طریق بورس کالا و هم بصورت صادراتی بفروش می رسد. این در حالی است که عمده اتیلن شرکت بصورت داخلی و بین مجتمعی به فروش رسیده است که پتروشیمی مهر و فرساشیمی از عمده مشتریان شرکت بوده اند. پروپیلن نیز بصورت کامل در داخل به فروش رسیده است که مشتری عمده آن شرکت پلی پروپیلن جم می باشد که 49 درصد سهام آن در مالکیت پتروشیمی جم است. در فروش محصولات بین مجتمعی نرخ فروش بصورت 95% قیمت فوب خلیج فارس و با لحاظ نرخ ارز مبادلاتی محاسبه می گردد.

آنالیز هزینه­های تولید:

در بین هزینه های تولید، مواد مستقیم مهمترین عامل به شمار می رود. مواد مصرفی شرکت همانطور که در شرح واحد الفین عنوان گردید شامل خوراک مایع و گاز اتان می باشد. گاز اتان در سال 92 با نرخ 145 دلار در هر تن به شرکت فروخته می شده که از ابتدای سال 93 به 240 دلار در هر تن افزایش یافته است.

در بخش مصرف مواد اولیه، شرکت یک ویژگی منحصر به فرد دارد، از جهتی می تواند اتان دریافت و آنرا به اتیلن تبدیل کند و در واقع شبیه به یک پتروشیمی گازی باشد و یا با تولید رافینات و خرید برش سبک و پنتان از خوراک مایع استفاده کند.

نرخ خوراک گاز که اتان است ثابت است بنابراین در زمانی که بازار جهانی صعودی است شرکت با مصرف اتان و تبدیل به اتیلن حاشیه سود بهتری دارد و در مواقعی که بازار جهانی نزولی میشود، استفاده از خوراک مایع ترجیح داده میشود چون همگام با کاهش نرخ فروش، نرخ خرید ماده اولیه نزولی میشود که البته شرکت این قابلیت را ندارد که در ظرفیت کامل فقط با یک نوع خوراک تولید کند بنابراین همیشه ترکیبی از انواع خوراک را مصرف میکند.

خوراک مایع دریافتی شرکت با نرخ 95% فوب خلیج فارس و با لحاظ ارز مبادلاتی محاسبه می گردد. با توجه به نرخ فروش پروپیلن شرکت عملاً کوره های خوراک مایع شرکت زیانده می باشد. اما با توجه به اینکه پروپیلن تولیدی در قالب فرآیند تولیدی شرکت پلی پروپیلن جم مصرف می گردد، بخشی از زیان حاصله از طریق سود دریافتی از این شرکت جبران می گردد.

برآورد EPS سال 1394:

تولید:

مقدار تولید اتیلن و پروپیلن به عنوان محصولات اصلی واحد الفین بر اساس ظرفیت دریافت خوراک مایع و گاز شرکت و همچنین نسبت تیدیل اتان به اتیلن (0.65) و نسبت تبدیل خوراک مایع به اتیلن (0.5) برآورد می گردد. با توجه به روند سال 93 و دوره های سه ماهه سال گذشته نسبت دریافت خوراک مایع و خوراک گاز شرکت 75% منظور شده است. به این ترتیب تولید اتیلن و پروپیلن شرکت به ترتیب 992 و 223 هزار تن بدست می آید.

تولید سایر محصولات نیز با توجه به ظرفیت تولیدی آن ها در سال 93 محاسبه گردیده است.

فروش:

به دلیل اینکه اتیلن به عنوان محصول میانی در تولید پلی اتیلن سنگین و پلی اتیلن سبک مصرف میگردد، میزان اتیلن قابل فروش شرکت با کسر میزان اتیلن مورد نیاز برای تولید این محصولات محاسبه می گردد. مقدار کمی پروپیلن نیز در فرآیند تولید سایر محصولات استفاده می گردد که در محاسبه پروپیلن قابل فروش از پروپیلن تولیدی کسر گردیده است. مقدار فروش سایر محصولات مشابه میزان تولید آن ها درنظر گرفته شده است.

با توجه به متفاوت بودن نرخ فروش داخلی و صادراتی محصولات، برای برآورد نرخ های فروش ابتدا بایستی میزان فروش صادراتی محصولات را تعیین نمود. بنزین پیرولیز و پروپیلن بطور کامل در داخل و بوتادین بطور کامل از طریق صادرات به فروش می رسند میزان فروش داخلی اتیلن نیز 100% و نسبت فروش داخلی و صادراتی پلی اتیلن سبک و سنگین %20 به 80% فرض گردیده است. سایر فروض درنظر گرفته شده در برآورد نرخ های فروش سال 94 به ترتیب زیر می باشد.

نرخ های دلاری محصولات صادراتی برگرفته از مجله Platts و با در نظر گرفتن نرخ نفت سبک در نظرگرفته شده اند.

شایان ذکر اینکه برای برآورد نرخ اتیلن و پروپیلن داخلی با توجه به عدم معامله این اقلام در بورس کالا و در دسترس نبودن نرخ های فوب خلیج فارس، از مقایسه روند معاملاتی دو ماه اخیر نسبت به سه ماه اول "پلی اتیلن سنگین (اکستروژن) و پلی پروپیلن نساجی در بورس کالا" با "نفت wti" و در نظر گرفتن روند نرخ های نفت سبک آمریکا و نرخ دلار مبادلاتی برای 9 ماه باقی مانده سال استفاده شده است.

پلی اتیلن سنگین و پلی اتیلن سبک خطی داخلی نیز مشابه روش فوق با مقایسه "نرخ های دو ماه اخیر به سه ماه اول بورس کالا" با "قیمتهای نفت سبک آمریکا در دو ماه اخیر به سال ماه اول"  و پیش بینی کارشناسی برای قیمت جهانی نفت به دست آمده است.

نرخ فروش بوتن 1 معادل بودجه و نفت کوره معادل سه ماهه اول لحاظ شده است.

به این ترتیب مبالغ و نرخ فروش محصولات بشرح جدول زیر حاصل می گردد:

هزینه مواد مصرفی برای 9 ماه باقی مانده سال:

میزان مصرف گاز اتان با توجه به ظرفیت دریافت اتان فرض شده در بخش تولید (75%) معادل 723.000 تن درنظر گرفته شده است. کل خوراک مایع مصرفی در سال 94 نیز با توجه به ظرفیت دریافت خوراک مایع برآوردی (75%)، 1.044.000 تن برآورد می گردد. ضمناً میزان مصرف هر کدام از انواع خوراک مایع با توجه به ضرایب مصرف درنظر گرفته شده در بودجه محاسبه می شود. نرخ گاز اتان مصرفی 240 دلار با دلار مبادلاتی 3.000 تومان درنظر گرفته شده است. نرخ سایر مواد مصرفی با توجه به همبستگی حدوداً 70 درصدی تغییرات نرخ این مواد نسبت به تغییرات قیمت نفت و با فرض نرخ نفت wti برابر با بشکه ای 45 دلار برای سال و دلار مبادله ای 3.000 تومانی محاسبه شده است.

هزینه دستمزد مستقیم و هزینه سربار:

هزینه دستمزد مستقیم سال 94 با رشد 18 درصدی نسبت به سال 93 بدست آمده است. هزینه سربار به شرح جدول زیر محاسبه شده است.

هزینه های اداری، عمومی و فرش در سال 94 به شرح زیر محاسبه شده است:

هزینه حمل سرانه با توجه به روند قیمت نفت با 10 درصد کاهش نسبت به عملکرد سال 93 لحاظ شده است.

هزینه بسته بندی سرانه برای سال 94 معادل سال 93 در نظر گرفته شده است.

سایر اقلام صورت سود و زیان نیز مشابه بودجه در نظر گرفته شده است.

چند نکته با اهمیت:

ü      بخش اعظم بدهی به بستانکاران نیز مربوط به شرکت هایی همچون شركت پتروشيمي برزويه، شركت پتروشيمي پارس، پارس جنوبی و امثالهم بابت تامین خوراک مصرفی است که به دلیل نجوه تسعیر ارز به دلیل تغییرات نرخ مرجع در سنوات اخیر اختلاف حساب وجود دارد.

ü      بابت خوراک مصرفی سنوات 1391-1392 که اتان از 140 به 240 دلار افزایش یافت شرکت به دلیل عدم پذیرش افزایش نرخ ما به تفاوت مزبور را در حساب ها عملیاتی ننموده و این اختلاف حساب 5126 میلیارد ريال است، البته بر اساس آخرین مصوبات، افزایش نرخ خوراک از سال 1393 اعمال شده و قانون مزبور عطف به ماسبق نگردیده بنابراین بعید است که شرکت ازین ناحیه دچار آسیب شود اما بابت آن در حساب ها ذخیره اخذ ننموده است.

ü      روند هزینه های عمومی، اداری و تشکیلاتی در شش ماه نخست 93 نسبت به شش ماه دوم جالب توجه است که به نظر می رسد این روند در سال 94 نیز تکرار شود.