مطابق تعریف عبارت است از خالص ارزش داراییهای یک شرکت و به عبارت دیگر ارزش کل دارایی های شرکت پس از کسر بدهی ها می باشد، از نظر حسابداری، کشف NAV هر سهم عبارت است از دارایی های شرکت منهای بدهی های آن یعنی همان حقوق صاحبان شرکت.

اما در برآوردهای مالی این رقم نمی‌تواند انعکاس دقیقی از خالص ارزش دارایی های شرکت ارائه دهد که علت آن نیز برخی از محدودیت های ترازنامه بازمی‌گردد. در ترازنامه ارزش بسیاری از دارایی ها به بهای تمام شده تاریخی گزارش می شوند، که در برخی سرفصل ها نظیر سرمایه گذاری ها و دارایی های ثابت بین ارزش روز آنها و مبلغ دفتری تفاوت وجود دارد.

فلذا برای رفع این مشکل بایستی ابتدا سرمایه گذاریهای شرکت را ارزش گذاری کنیم، پس از این رقم را با بهای تمام شده درج شده درصورتهای مالی شرکت مقایسه کنیم. درصورتی که ارزش بازار بیشتر از بهای تمام شده باشد این مازاد ارزش نسبت به بهای تمام شده باید در محاسبه خالص ارزش دارایی ها در نظر گرفته شود زیرا در حقیقت این مازاد ارزش به هنگام ارائه اطلاعات در بخش دارایی ها در ترازنامه پنهان مانده است.

بنابراين فرمول محاسبه خالص ارزش دارايي‌هاي يك شركت به صورت زير به دست مي‌آيد.

حقوق صاحبان سهام + مازاد ارزش سرمايه‌گذاري‌ها نسبت به بهاي تمام شده = خالص ارزش دارايي‌ها

بديهي است انجام محاسبه فوق در زماني كه كليه سرمايه‌گذاري‌ها در سهام بورسي صورت گرفته باشد آسان است، اما زماني كه شركت سرمايه‌گذاري فعاليت‌هايي خارج از بورس داشته باشد در اين حالت معمولا مشکلات بیشتری در خصوص محاسبه NAV بروز مي‌كند كه علت آن نيز به فقدان بازار منصفانه براي ارزش‌گذاري سرمايه‌گذاري‌ها باز مي‌گردد. که به منظور رفع این مشکل میتوان ارزش روز پرتفوی خارج از بورس را معادل بهای تمام شده آنها منظور نمود.

دربرآوردNAV حاضر، ریز سرمایه گذاری های بورسی و خارج از بورس شرکتهای سرمایه گذاری از آخرین صورت وضعیت پرتفوی منتشره شده شرکتها در سامانه ناشران بورسی استخراج گردیده است، همچنین برای استخراج حقوق صاحبان سهام از آخرین صورتهای مالی میاندوره ای منتشر شده‌ی شرکت‌ها استفاده می‌شود. گاهی ممکن است تاریخ آخرین ترازنامه منتشر شده با آخرین صورت وضعیت پرتفوی یکسان نباشد، دراین حالت سودهای تقسیم شده ما بین این دو تاریخ از سوی شرکتها باعث کاسته شدن قیمت سهامشان گردیده است درحالیکه به سرفصل سود انباشته در ترازنامه اضافه نگردیده است، لذا درمحاسبات ذیل سود های تقسیمی محقق شده نیز به محاسبات اضافه گردیده است.

نکته قابل توجه سرفصل ذخایر کاهش ارزش سرمایه گذاریهاست، با توجه به اینکه این ذخیره در ترازنامه کاهنده ی داراییهاست ، لذا در محاسبات مربوط به NAV به محاسبات افزوده میگردد.

و آخرین نکته قابل ذکر اینکه پس از محاسبه خالص ارزش دارایی های تعدیل شده (با منظور نمودن سود نقدی و ذخایر کاهش ارزش)، بایستی رقم فوق تقسیم بر تعداد سهام شرکت گردد تا NAV هر سهم محاسبه گردد، درخصوص شرکتهایی که درحال انجام افزایش سرمایه می‌باشند بایستی به این نکته توجه نمود که تعداد سهام آخرین سرمایه ثبت شده بعلاوه تعداد سهامی که در حال انتشار می باشد بایستی ملاک تعداد سهام قرار گیرد.

با توجه به مطالب فوق الذکر خلاصه مفروضات مبنای محاسبه NAVبه صورت ذیل می باشد:

دارایی و بدهیهای منظور شده در محاسبه NAV مربوط به آخرین ترازنامه منتشره از سوی شرکت ها میباشد.

اطلاعات مربوط به پرتفوی شرکت بر اساس آخرین صورت وضعیت پرتفوی ارائه شده در سایت codal.ir میباشد.

در محاسبه ارزش روز پرتفوی بورسی، قیمت پایانی روزانه اعمال میگردد.

ارزش بازار پرتفوی غیر بورسی، معادل بهای تمام شده، منظور می‌گردد.

سودنقدی حاصل از سرمایه گذاری در شرکت های زیر مجموعه که مجمع عمومی عادی آنها مابین فاصله میان تاریخ ترازنامه و تاریخ صورت وضعیت پرتفوی برگزار شده باشد به عنوان سود نقدی محقق شده در محاسبات منظور می‌گردد.

ذخیره کاهش ارزش سرمایه گذاری های به محاسبات اضافه می‌شود .

سود حاصل از فروش سرمایه گذاریها که مابین تاریخ ترازنامه و تاریخ صورت وضعیت پرتفوی اتفاق افتاده باشد در محابات منظور می‌گردد.

جدول صفحه بعد نمایه ای از NAV شرکت های سرمایه گذاری و هلدینگ های بورس تهران همراه با قیمت روز و نسبت قیمت به NAV نمایش می‌دهد.

image

میانگین نسبت قیمت به NAV شرکت های سرمایه گذاری در حدود 70 تا 80 درصد می باشد اما چنانچه ملاحظه میگردد P/NAV برخی از شرکتها در این محدوده نمی باشد، که این امر می تواند به دلایل مختلفی رخ داده باشد، یکی از این دلایل می‌تواند درصد بالای پرتفوی غیر بورسی در پرتفوی شرکت باشد. از آنجا که در تحلیل حاضر، ارزش روز پرتفوی غیر بورسی، معادل بهای تمام شده آن منظور گردیده است ممکن است اضافه یا کاهش ارزش این سرمایه گذاری ها به خوبی نمایش داده نشود. دلیل دیگر نیز می‌تواند مربوط به انتظارات بازار درخصوص افزایش یا کاهش قیمت و تعدیل NAV و یا حتی قیمت‌گذاری اشتباه بازار باشد. در این خصوص دسته بندی زیر بیشتر می تواند کمک کننده باشد.

جدول زیر شرکتهای سرمایه گذاری را که دارای نسبت قیمت به خالص ارزش دارایی های بین 100 تا 70 درصد هستند، را نشان می‌دهد:

image

طبق این جدول، وبهمن، پارسان، ورنا، وپخش، اعتلا، وتوسم، وخارزم، وامید، تیپیکو، وبانک، وپترو، ونیکی، پردیس، وتوصا، وتوشه و وسپه از نسبت قیمت به خالص ارزش دارایی های تقریباً متعادلی برخوردار می باشند.

شرکتهای سرمایه گذاری که دارای نسبت قیمت به خالص ارزش دارایی کمتر از میانگین بازار می باشند به شرح جدول زیر هستند:

image

بنابراین با توجه به جدول، نسبت قیمت به ارزش خالص دارایی هر سهم شرکت‌ واتی، 50% می‌باشد.